Kuvere ne dahil? Günlük Hayattan Sofralara Uzanan Bir Merakın Hikâyesi Çocukken bazı kelimeler kulağımıza çok basit gelir ama büyüdükçe arkasında kocaman bir kültür, ekonomi ve yaşam biçimi olduğunu fark ederiz. “Kuver” de benim için böyle kelimelerden biri oldu. Ankara’da öğrencilik yıllarımda arkadaşlarla dışarı çıkarken hesap geldiğinde masadaki küçük ek ücretleri pek önemsemezdim. Çoğu zaman “Bu da nereden çıktı?” diye sorulan kuver bedelinin aslında restoran dünyasında önemli bir karşılığı olduğunu sonradan öğrendim. Özellikle son yıllarda dışarıda yemek yeme alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte insanlar artık hesap detaylarına daha fazla dikkat ediyor. Menü fiyatları kadar masaya eklenen servis, kuver veya benzeri ücretlerin ne anlama…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Maaş Avansları Ne Zaman Kapatılır? Geçmişten Günümüze Ücret İlişkilerinin Tarihsel Yolculuğu Geçmişi anlamak, yalnızca eski olayları öğrenmek değil; bugün içinde yaşadığımız ekonomik ve toplumsal düzenin nasıl oluştuğunu fark etmektir. İnsanların emek karşılığında aldığı ücret, yalnızca bir ödeme biçimi değil; toplumların çalışma anlayışını, güç ilişkilerini ve yaşam koşullarını yansıtan tarihsel bir göstergedir. Bugün “Maaş avansları ne zaman kapatılır?” sorusunu sorarken aslında yüzyıllardır devam eden bir çalışma kültürünün, borçlanma alışkanlıklarının ve ekonomik dayanışma biçimlerinin izlerini de takip ederiz. Maaş avansı, çalışan kişinin henüz maaş ödeme günü gelmeden önce işverenden aldığı ücret ödemesini ifade eder. Günümüzde belirli kurallar ve iş ilişkileri çerçevesinde değerlendirilen…
Yorum BırakDove Krem İsrail Malı mı? Bir Ürünün Kimliği Üzerinden Etik, Bilgi ve Varlık Üzerine Felsefi Bir Sorgulama Bir gün sıradan bir alışveriş sırasında elimde tuttuğum küçük bir krem kutusuna bakarken şu sorunun zihnimde belirdiğini hayal edelim: “Bir ürünün gerçek kimliği nedir?” Üzerinde yazan marka mı, üretildiği ülke mi, onu satın alan kişinin ona yüklediği anlam mı, yoksa arkasındaki ekonomik ve toplumsal ilişkiler ağı mı? Bu basit görünen soru aslında felsefenin en eski meselelerinden bazılarına uzanır. Bir nesnenin ne olduğunu sorgulamak ontolojinin alanına girer. Bir bilgiyi nasıl elde ettiğimizi ve ne kadar güvenilir olduğunu araştırmak epistemolojinin konusudur. Bir tercihin doğru ya…
Yorum BırakKumrunun Yanında Ne İçilir? İzmir’de Bir Kumru Macerasının Vazgeçilmez Eşlikçileri İzmir’de bazı sorular vardır, cevabı kolay gibi görünür ama insanı uzun uzun düşündürür. “Bugün ne yesek?” bunlardan biridir. “Akşam nereye gitsek?” bir diğeri. Bir de benim hayatımı gereksiz yere meşgul eden o büyük soru vardır: Kumrunun yanında ne içilir? Dışarıdan bakınca çok basit bir konu gibi duruyor. Sonuçta bir kumru alırsın, yanına da bir şey içersin, olay biter. Ama İzmir’de kumru öyle sıradan bir sandviç değildir. Kumru dediğin şey biraz karakter meselesidir. İçinde peynir vardır, sucuk vardır, domates vardır, ekmek zaten ayrı bir hikâyedir. Yanına yanlış içecek seçersen sanki yıllardır…
Yorum BırakAvcı İsminin Anlamı Nedir? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle Bir İsim Üzerine Pedagojik Bakış Bugün Leli olarak Avlanma yasağı kalktı mı üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz. İnsan hayatındaki en büyük dönüşümler çoğu zaman küçük bir merak kıvılcımıyla başlar. Bir kelimenin anlamını öğrenmek, bir ismin ardındaki hikâyeyi keşfetmek ya da geçmişten gelen bir kavramın bugünkü dünyadaki karşılığını düşünmek, aslında öğrenme yolculuğunun doğal parçalarıdır. Öğrenmek yalnızca bilgi biriktirmek değildir; kişinin kendisini, çevresini ve toplumu daha derin anlamlarla değerlendirebilmesini sağlayan sürekli bir gelişim sürecidir. Bir isim, sadece birkaç harften oluşan bir tanımlama değildir. İsimler kültürel hafızayı, ailelerin beklentilerini, toplumların değerlerini ve bireylerin kimlik algısını…
Yorum BırakAksel’e Bir Bakış: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Üzerinden Bir Yolculuk Merhabalar! Leli ekibi olarak Aksel nedir, ne için kullanılır hakkındaki bilgileri sizin için düzenledik. Hayat boyunca biriktirdiğimiz bilgiler, deneyimler, duygular ve ilişkiler… Bunların hepsi bir “aksel” olabilir — öğrenmenin, anlamlandırmanın ve dönüşümün dinamik bir sembolü. Peki “aksel” nedir, ne için kullanılır? Bu yazıda, akseli yalnızca bir metafor olarak değil; pedagojik bir araç, bir yaklaşımlar bütünü, bir öğrenme felsefesi biçiminde ele alacağız. Amacımız; öğrenmeyi gündelik hayattan, sınıf duvarlarından, sınav sonuçlarından öteye taşıyarak, insanı – bireyi, toplumu – yeniden dönüştüren bir süreç hâline koymak. Bu bakışla, eğitimde “aksel”in — yani derin, bilinçli, dönüştürücü…
Yorum BırakBalbal Taşları: Ölülerin Ardından Dikilen Taşların Tarihsel Anlamı Geçmişi anlamaya çalışmak, yalnızca eski çağların izlerini takip etmek değil, bugün insanın hafıza, kimlik ve değer dünyasını nasıl kurduğunu da görmektir; çünkü taşlara, anıtlara ve mezarlara yüklediğimiz anlamlar, aslında kendi çağımızın aynasında geçmişle kurduğumuz ilişkinin bir yansımasıdır. Türk tarihinin en dikkat çekici geleneklerinden biri olan balbal taşları, savaşçı toplumların ölüm, kahramanlık ve toplumsal hafıza anlayışını gösteren önemli arkeolojik unsurlardır. Özellikle Göktürkler döneminde görülen bu taşlar, ölen kişinin öldürdüğü düşmanların sayısını temsil eden sembolik dikili taşlar olarak bilinmektedir. Ancak balballar yalnızca savaş sayısını gösteren işaretler değildir; onlar aynı zamanda siyasi güç, sosyal statü,…
Yorum BırakDüzenle Koşarken Korktuğum Gün: Eklemlerim Bana Engel mi Olacaktı? Kayseri’de yaşadığım küçük bir apartman dairesinde, pencerenin önünde oturup günlük defterime yazdığım bir akşamı hâlâ unutamıyorum. Dışarıda soğuk bir hava vardı. Erciyes’in beyaz görüntüsü uzaktan kendini belli ediyor, sokak lambalarının altında insanlar hızlı adımlarla evlerine dönüyordu. Ben ise elimde kalem, içimde garip bir sıkıntıyla kendi kendime şu soruyu yazıyordum: “Koşmak eklemlere zarar verir mi?” Bu soru aslında sadece bir sağlık sorusu değildi benim için. Bir korkunun, bir hayal kırıklığının ve yeniden ayağa kalkma isteğinin cümleye dönüşmüş hâliydi. 25 yaşındaydım ve uzun zamandır hayatımın içinde eksik kalan bir şeyi tamamlamak istiyordum. Kendimi…
Yorum BırakMerhaba Leli ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “Keller Günü ne zaman”. Hazırsanız başlayalım! Keller Günü Ne Zaman? Anlamı, Kökeni ve Günümüzdeki Yansımaları Son zamanlarda internette dolaşırken garip ama bir o kadar da dikkat çekici bir soruya rastladım: Keller Günü ne zaman? İlk bakışta insan gülümsüyor. Hatta ben de ilk gördüğümde “Bunun da mı günü var?” diye düşündüm. Ama biraz kurcalayınca işin sadece espri kısmından ibaret olmadığını fark ettim. Saç kaybı, kel olmak, toplumda görünüşe dair algılar… Aslında oldukça derin bir yere dokunuyor. İstanbul’da yaşayan, gündüz ofiste bilgisayar başında çalışan, akşamları ise kafasını toparlayıp blog yazmaya çalışan biri olarak böyle konular bana bazen…
Yorum Bırak6 Saniye Kuralı Hâlâ Var mı? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Günlük hayatımızda, çoğu zaman fark etmeden küçük seçimler yaparız. Örneğin yemek artıklarının yere düştüğünde hâlâ güvenle alınabileceği söylenen “6 saniye kuralı”, basit bir hijyen sorusu gibi görünse de, aslında kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları perspektifinden ele alındığında ilginç bir ekonomik metafor sunar. İnsan, sınırlı kaynaklarla karşı karşıya kaldığında, her eylem bir fırsat maliyeti taşır; bu bağlamda 6 saniye kuralı, mikro ve makro ekonomik karar mekanizmalarının ve davranışsal ekonomi boyutlarının küçük ama çarpıcı bir yansımasıdır. Mikroekonomik Perspektif: Bireysel Kararların Matematiği Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kaynaklarını nasıl tahsis ettiklerini inceler. 6 saniye…
Yorum Bırak