KPSS 2024 Tercih Nasıl Yapılır? Felsefi Bir Bakış
Bir karar verme süreci, yalnızca mantıklı seçimler yapmanın ötesine geçer; bazen derin bir içsel sorgulama gerektirir. Kendi hayatımızda her an yaptığımız tercihlerin, bazen doğrudan etkilemediği, ancak toplumsal yapıları, bireysel kimlikleri, hatta varoluşumuzu nasıl şekillendirdiği üzerine düşünmek, felsefi bir anlam taşır. Bir an için, sadece mesleki bir seçim olan KPSS tercihi üzerinden bir soru soralım: Bir karar verdiğimizde, gerçekten “biz” miyiz, yoksa çevremizdeki toplumun ve güç yapıların etkisiyle şekillenmiş bir “yansıma” mı?
Bu yazıda, KPSS 2024 tercih sürecini felsefi bir perspektiften ele alacak; etik, epistemoloji ve ontoloji kavramlarının bu tercihler üzerindeki etkisini inceleyeceğiz. Her birey, devletin sunduğu kamusal hizmetlerde görev almak adına tercih yaparken, aslında daha derin bir sorumluluğun ve bilinçli bir sorgulamanın içine giriyor olabilir. Felsefi bakış açıları, bu sürecin sadece pratik yönleriyle değil, aynı zamanda ahlaki ve bilişsel yönleriyle de ele alınması gerektiğini gösteriyor.
Etik ve KPSS Tercihi: Doğru Seçim Nedir?
Etik, doğru ile yanlış arasındaki ayrımı yapmamıza yardımcı olan bir alandır. Etik bir bakış açısıyla, KPSS tercih süreci sadece kişisel bir başarı arayışı değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk taşıyan bir eylemdir. Kamu hizmetine adım atarken, bireyler sadece kendileri için değil, toplum için de bir seçim yaparlar. Bu seçim, devletin işleyişine ve halkla olan ilişkiye dair bir sorumluluk içerir.
Ancak, bu sorumluluğu kabul etmek, bazı etik ikilemleri de beraberinde getirir. Mesela, hak ettiğinden daha fazla avantajlı bir yere yerleşmek veya torpil gibi etik olmayan yollarla bir yere yerleşmek, bireyi ahlaki bir çelişkiye sokabilir. Burada bir soru ortaya çıkıyor: Gerçekten adil bir şekilde tercih yapmak mümkün müdür, yoksa toplumun sunduğu fırsatlar, bireyi bir tür ‘meşru hileye’ zorlar mı?
Immanuel Kant, ahlaki eylemi yalnızca bireysel çıkarları aşan, evrensel bir ilkeye dayandırarak ele alır. Kant’a göre, bir eylemi doğru kılmak için o eylemin evrenselleştirilebilir olması gerekir. KPSS tercihlerinde de bu bakış açısına göre, her birey yalnızca kendi çıkarını gözetmemeli; aynı zamanda toplumun yararını da gözetmelidir. Ancak bu, çoğu zaman sisteme dair şüpheleri artıran bir paradoks yaratabilir: Toplumun sunduğu eşitsizlikler, bireyleri doğru ve dürüst seçimler yapmaya gerçekten zorlayabilir mi?
Epistemoloji ve KPSS Tercihi: Ne Biliyoruz ve Nasıl Biliyoruz?
Epistemoloji, bilginin doğası, sınırları ve kaynağı ile ilgilenen bir felsefe dalıdır. KPSS tercihi yaparken, kişisel bilgi ve toplumun bilgi üretme biçimi arasındaki etkileşim de oldukça önemlidir. Hangi bilgilere sahip olduğumuz, nasıl öğrendiğimiz ve bu bilgileri ne kadar doğru bir şekilde kullandığımız, tercihlerimizin ardındaki bilinçli ya da bilinçsiz süreçleri etkiler.
Biliyoruz ki, KPSS sonuçları, sadece bir sınavın sonucu değildir; eğitim, ailevi geçmiş, sosyal çevre ve ekonomik koşullar da bu sonucu şekillendirir. Ancak bu bilgiyi nasıl kullanıyoruz? Bilinçli seçim yaparken, gerçekten doğruyu mu biliyoruz, yoksa bilmediğimiz bilgilere dayalı yanlış varsayımlar mı yapıyoruz? Örneğin, çok sayıda aday için iş olanaklarının sınırlı olduğu bir ortamda, bazı kişiler daha yüksek puan alarak “kendi yerlerini” garanti altına almayı düşünebilir. Ancak bu, doğru bilgiye dayalı bir seçim midir?
Felsefi epistemoloji, bu soruları derinlemesine inceler. Platon’un bilginin doğasına dair görüşleri, insanın doğru bilgiye ulaşabilmesinin ancak düşünsel bir çaba ve diyalektik bir süreçle mümkün olduğunu savunur. Ancak, günümüzde Postmodernizm gibi akımlar, bilginin göreceli olduğunu ve her bireyin farklı bir gerçeklik tasavvuruna sahip olduğunu savunur. Bu bağlamda, KPSS tercihleri de bilgiye dayalı bir seçim değil, bireylerin toplumsal gerçekliklerinden ve sistemsel kısıtlamalardan nasıl etkilendikleriyle şekillenir.
Ontoloji ve KPSS Tercihi: Varlık ve Seçim
Ontoloji, varlık felsefesiyle ilgilidir. Varlık, gerçeklik ve var olan şeyin ne olduğu sorusuna yanıt arar. KPSS tercihi, bireyin toplumsal varlık olarak seçiminin, daha büyük bir gerçekliğin parçası olduğunun bir göstergesidir. İnsan, bu seçimle yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal varlığını da biçimlendirir.
Ontolojik bir perspektiften bakıldığında, KPSS tercihi bir varoluşsal sorumluluk taşır. Kişi, sadece kişisel gelişimi için değil, toplumun işleyişi ve kamu hizmetlerinin sağlanması için de bir seçim yapar. Bu seçim, toplumun daha geniş bir parçası olarak kendisini nasıl var ettiğini sorgulamaya davet eder. Bu bağlamda, bir kamu çalışanının varlık anlayışı, sadece işini yapmak değil, aynı zamanda topluma hizmet etmenin anlamını da içerebilir.
Jean-Paul Sartre’ın varlık ve yokluk üzerine yaptığı felsefi tartışmalar, insanın özgür iradesini ve sorumluluğunu vurgular. Sartre’a göre, insan özgürdür ve bu özgürlük, sürekli bir seçim yapma zorunluluğu getirir. Her seçim, bir kimlik inşasıdır. KPSS tercihi, bu bağlamda sadece bir meslek seçmek değil, aynı zamanda bir varlık ve kimlik oluşturma sürecidir. Bir tercih yaparak kim olduğumuzu ve kim olmak istediğimizi belirleriz.
Sonuç: Tercih ve Varlık Arasında Bir İkilem
KPSS tercihi, sadece bir mesleki karar değil, aynı zamanda etik, epistemolojik ve ontolojik bir seçimdir. Bir insanın ne bildiği, neyi doğru bildiği ve neye inanarak seçim yaptığı, onun kimliğini, toplumdaki yerini ve varoluşunu doğrudan etkiler. Ancak, bu süreçlerin çoğu zaman sadece bireysel tercihlerle değil, toplumsal yapıların, ideolojik etkilerin ve bilinçaltı kaygıların yönlendirdiği bir süreç olduğunu unutmamak gerekir.
Gerçekten özgür müyüz? Yoksa sistemsel güçlerin etkisiyle “özgür” olduğumuzu mu düşünüyoruz? İleriye dönük seçimlerimizi yaparken, yalnızca kişisel başarılarımıza odaklanmak, gerçek anlamda bir insan olmanın derinliğini keşfetmemize engel olabilir mi? Bu sorular, hem felsefi hem de pratik anlamda derinleşmeye değer.